Veelgestelde vragen

Twee cruciale verschillen. Ten eerste het beroepsgeheim: een advocaat valt onder artikel 458 van het Strafwetboek, wat absoluut bescherming biedt, ook tegenover de fiscus. Ten tweede de procesvertegenwoordiging: alleen een advocaat mag je vertegenwoordigen voor de rechtbank. Loopt je dossier naar een procedure, dan heb je sowieso een advocaat nodig.

De fiscus stuurt een aangetekende brief met het type controle, de gevraagde documenten en de datum. De inspecteur onderzoekt je stukken en maakt een rapport op. Ben je het niet eens? Dan krijg je 30 dagen om te reageren. Reageert de fiscus negatief, dan volgt een formeel bericht van wijziging. Pas daarna volgt een aanslag, waartegen je bezwaar kan indienen of naar de rechtbank kan stappen.

Je hebt meer rechten dan je denkt. Controleurs mogen je bedrijfslokalen niet betreden zonder jouw uitdrukkelijke goedkeuring, en die toestemming mag je op elk moment intrekken. De fiscus mag enkel beroepsmatige documenten opvragen. Voor betreding van je woning is een machtiging van de politierechter vereist. Vraag altijd duidelijkheid over de wettelijke basis voordat je iets ondertekent of toegang verleent.

De normale termijn voor directe belastingen is 3 jaar. Bij laattijdige aangifte: 4 jaar. Bij een internationaal element (buitenlandse structuren, belastingparadijzen): 6 jaar. Bij vermoedens van fraude: 10 jaar. Voor BTW gelden dezelfde termijnen, met een bewaarplicht van 10 jaar.

Je accountant is je partner voor de dagelijkse fiscaliteit: aangifte, BTW, jaarrekening. Een belastingadviseur vul je daarbij aan voor complexere planning. Een fiscaal advocaat schakel je in zodra de fiscus tegenpartij wordt: bezwaar, rechtszaak, strafonderzoek, of bij ingrijpende herstructureringen en overnames.

Je accountant regelt je dagelijkse fiscaliteit. Een fiscaal advocaat schakel je in wanneer de fiscus tegenpartij wordt: bij een fiscale controle die escaleert, een bezwaar, een gerechtelijke procedure, of bij complexe herstructureringen en overnames. Ook bij grotere vastgoedtransacties of vruchtgebruikconstructies is vooraf advies verstandig. Op onze pagina rond fiscaal recht kan je meer diepgaande expertise terugvinden.

Bij complexe oprichting of herstructurering (fusie, splitsing, kapitaalwijziging), bij aandeelhoudersconflicten zodra onderhandeling vastloopt, bij ontbinding met schulden of lopende contracten, en bij faillissement of dreiging daarvan. Hoe vroeger een advocaat betrokken is bij een dreigend faillissement, hoe groter de speelruimte om aansprakelijkheid te beperken.

Directe onderhandeling is de eerste stap, eventueel met een advocaat als onderhandelaar. Lukt dat niet, dan is bemiddeling via een erkend bemiddelaar een krachtige optie: vertrouwelijk, gemiddeld twee tot vier maanden, en partijen behouden controle over de uitkomst. Een goed opgestelde aandeelhoudersovereenkomst bevat al een geschillenclausule die rechtszaken structureel vermijdt.

De geschillenregeling (Boek II, Titel 7 WVV) geldt voor niet-genoteerde BV's en NV's. Uitsluiting (art. 2:63): aandeelhouders met minstens 30% stemrechten kunnen een medeaandeelhouder laten uitsluiten wegens gegronde redenen. Uittreding (art. 2:68): elke aandeelhouder kan vragen om uit te treden en zijn aandelen te laten overnemen. De rechter bepaalt de waardering. Schuld is geen vereiste, gegronde redenen volstaan

Ja. Art. 2:56 WVV maakt bestuurders persoonlijk aansprakelijk voor fouten in de uitoefening van hun mandaat. Het WVV introduceerde aansprakelijkheidsplafonds per feitencomplex: 125.000 euro voor kleine vennootschappen, tot 12 miljoen euro voor grote. Deze plafonds vervallen bij fraude, herhaalde fouten of onbetaalde RSZ-bijdragen. Een D&O-verzekering is voor elke bestuurder sterk aanbevolen.

De drie klassieke redenen: vermogensbescherming, fiscale optimalisatie en professionalisering. Fiscaal wordt een vennootschap interessant zodra je winst maakt die je niet volledig privé nodig hebt: het tarief vennootschapsbelasting (20% op de eerste 100.000 euro voor kleine vennootschappen) ligt in veel gevallen lager dan de personenbelasting.

Een bestuurder kan persoonlijk aangesproken worden voor schade veroorzaakt door een fout in de uitoefening van zijn mandaat: overtreding van de wet of statuten, mismanagement, conflicten van belang, of fouten die bijdragen aan een faillissement. De aansprakelijkheidsplafonds van het WVV bieden bescherming, maar vervallen bij fraude of ernstige herhaalde fouten.

Vijf stappen: (1) bestuur stelt een staat op van activa en passiva, (2) algemene vergadering beslist met driekwart meerderheid via notariële akte, (3) aanstelling van een vereffenaar, (4) vereffening van activa, betaling van schuldeisers en verdeling van het saldo, (5) afsluiting via notaris. Voor vennootschappen zonder schulden of activa bestaat een vereenvoudigde procedure in één akte ("turboliquidatie").

Nooit wettelijk, maar altijd verstandig zodra je meerdere aandeelhouders hebt. De statuten regelen de structuur tegenover de buitenwereld. De aandeelhoudersovereenkomst regelt de onderlinge verhouding: wie beslist wat, wat bij vertrek van een aandeelhouder, hoe worden aandelen gewaardeerd, en wie mag er geen concurrent opstarten. Wacht je te lang, dan maak je afspraken pas op het moment dat er al een conflict is. Op onze pagina rond vennootschapsrecht kan je meer diepgaande expertise terugvinden.

Een goede aandeelhoudersovereenkomst bevat vier blokken: aandelenoverdracht (voorkooprechtclausule, volgplicht, good leaver/bad leaver), beslissingsmacht (samenstelling bestuursorgaan, bescherming minderheidsaandeelhouders), geschillenoplossing (afkoelperiode, waarderingsmethode) en niet-concurrentie en vertrouwelijkheid na vertrek. Elke overeenkomst is maatwerk.

Stuur eerst een vriendelijke herinnering, daarna een formele aanmaning aangetekend. Betaalt een B2B-klant te laat? Dan heb je van rechtswege recht op nalatigheidsintresten (nu 11,5%) en een forfaitaire vergoeding van minimaal 40 euro per factuur, zonder bewijs of aanmaning. Blijft betaling uit, dan kies je tussen de IOS-procedure (onbetwiste schuld, circa 45 dagen, geen rechtbank) of dagvaarding voor de ondernemingsrechtbank. Op onze pagina rond ondernemings- en commercieel recht kan je meer diepgaande expertise terugvinden.

Minnelijke invordering is alles buiten de rechtbank: herinneringen, aanmaningen, incassobureau. Sneller, goedkoper, minder relatieschade. Gerechtelijke invordering levert een vonnis op waarmee een gerechtsdeurwaarder beslag kan leggen. Nadeel: 1 tot 2 jaar doorlooptijd en hogere kosten. Tussenweg voor B2B: de IOS-procedure levert een uitvoerbare titel op zonder rechter, in circa 45 dagen.

De IOS-procedure (Invordering van Onbetwiste Geldschulden) is een buitengerechtelijke invorderingsprocedure voor onbetwiste B2B-schulden. Een advocaat controleert het dossier, een gerechtsdeurwaarder spreekt de schuldenaar formeel aan. Reageert die niet binnen 1 maand plus 8 dagen, dan wordt een proces-verbaal opgemaakt dat dezelfde kracht heeft als een vonnis. Doorlooptijd: circa 45 dagen voor 150 tot 300 euro. Keerzijde: betwist de schuldenaar de schuld, ook ongegrond, dan stopt de procedure en moet je alsnog dagvaarden.

Zodra je werkt met terugkerende klanten, standaardcontracten of een webshop. Standaardteksten van het internet bevatten vaak clausules die strijdig zijn met de B2B-wet van 4 april 2019. Onevenwichtige bedingen zijn van rechtswege nietig, ook als de andere partij ze ondertekende. Een goed opgestelde AV beschermt je aansprakelijkheid en is afdwingbaar wanneer het erop aankomt.

In B2B verbiedt de wet van 4 april 2019 bepaalde clausules absoluut (zwarte lijst) en vermoedt ze andere onrechtmatig (grijze lijst): eenzijdige prijswijzigingen, onredelijke aansprakelijkheidsuitsluitingen, stilzwijgende verlenging zonder opzegtermijn. Voor e-commerce gelden strengere regels via Boek VI WER: volledige identiteit, totaalprijs, 14-dagenherroepingsrecht, klachtenafhandeling. AV moeten actief aanvaard worden via een uitdrukkelijk aanvinkvakje en na bestelling bezorgd worden op een duurzame drager.

Zo vroeg mogelijk. Commercieel recht kent vervaltermijnen: wie te laat handelt, verliest zijn rechtspositie. Een advocaat is zinvol bij elke formele aanmaning met juridische gevolgen, bij betwistingen over contracten, bij schade door wanprestatie, en bij conflicten over concurrentiebedingen. Voor de ondernemingsrechtbank is een advocaat niet wettelijk verplicht, maar in de praktijk onmisbaar zodra de tegenpartij ook advocaten inschakelt.

Via een exoneratieclausule in je overeenkomst of AV. Je mag aansprakelijkheid volledig of gedeeltelijk uitsluiten, ook voor zware fouten van aangestelden. Niet toegelaten: uitsluiting voor je eigen opzettelijke fout. Praktisch: beperk aansprakelijkheid tot een maximumbedrag, sluit indirecte schade en gevolgschade expliciet uit, en zorg voor uitdrukkelijke aanvaarding door de andere partij. Een slecht geformuleerde exoneratie is in de praktijk onverdedigbaar.

De meest gebruikte bronnen: bankfinanciering (doorgaans minimaal 25% eigen inbreng), PMV (Vlaamse overheidsinstelling voor aanvullende financiering tot 1,5 miljoen euro), vendor loan (de verkoper stelt een deel van de prijs uit), earn-out (een deel van de prijs is afhankelijk van toekomstige prestaties) en Winwinlening (achtergestelde lening via particulieren met belastingvoordeel).

Due diligence is het grondig onderzoek dat een koper uitvoert voor hij een bedrijf overneemt: financiën, juridische situatie, contracten, fiscale dossiers, lopende geschillen en operationele risico's. Je neemt een entiteit over met een verleden dat verborgen schulden, betwiste contracten of hangende belastingcontroles kan bevatten. Due diligence brengt die risico's in kaart voor je tekent en vormt de basis voor je garanties en vrijwaringen. Op onze pagina rond fusies en overnames kan je meer diepgaande expertise terugvinden.

De accountant beoordeelt de financiële gezondheid: jaarrekeningen, cashflow, werkkapitaal en waardebepaling. De advocaat vertaalt dit naar sluitende contracten: hij begeleidt de juridische due diligence, onderhandelt de letter of intent en de SPA, en bewaakt garanties, vrijwaringen en clausules zoals non-concurrentie. De keuze voor een aandelendeal of activadeal heeft zowel fiscale als juridische gevolgen: beide disciplines beïnvloeden elkaar permanent.

Van de eerste contacten tot lang na de closing: NDA bij de eerste gesprekken, letter of intent met exclusiviteitsclausule, juridische due diligence (contracten, geschillen, vergunningen, IP, arbeidsrecht), SPA met garanties en vrijwaringen, en closing. Na closing ook bij integratieproblemen of garantieclaims. Juridische begeleiding begint bij de eerste onderhandeling, niet bij het tekenen.

Bij een aandelendeal koop je de volledige vennootschap inclusief alle historische risico's. Bij een activadeal koop je specifieke activa en kies je wat je overneemt. Voor de verkoper is een aandelendeal fiscaal aantrekkelijker (lagere belasting op meerwaarden). Voor de koper biedt een activadeal meer zekerheid: geen historische belastingrisico's en de activa kunnen opnieuw worden afgeschreven. Dit levert in elke overname een centraal onderhandelingspunt op.

Een LOI legt de spelregels vast na positieve eerste onderhandelingen en voor de start van due diligence. Typische inhoud: het onderwerp van de deal, indicatieve prijs en berekeningswijze, exclusiviteitsclausule, vertrouwelijkheidsverplichtingen, tijdlijn en de voorwaarden waaronder de deal doorgaat. Opgepast: naar Belgisch recht kan een overeenkomst tot stand komen zodra er overeenstemming is over voorwerp en prijs, ook zonder formele handtekening. Formuleer de LOI zorgvuldig.

Garanties zijn verklaringen van de verkoper over de toestand van het bedrijf: correcte jaarrekeningen, geen verborgen schulden, geen lopende geschillen. Vrijwaringen dekken specifieke bekende risico's, euro voor euro. Typische afspraken bij KMO-overnames: looptijd 18 tot 36 maanden (langer voor fiscale kwesties), cap op aansprakelijkheid (percentage van de overnameprijs), basket voor kleine claims, en een non-concurrentieverbod van standaard 3 jaar.

Reken op 6 tot 12 maanden. Voorbereiding en eerste contacten (4 tot 8 weken), LOI (4 tot 8 weken), due diligence (6 tot 12 weken), contractonderhandelingen (4 tot 8 weken), closing (1 tot 2 weken). De grootste vertragingen: onvolledige documentatie, complexe eigendomsstructuren en prijsverschillen die laat boven water komen.

Koper en verkoper verkennen of er een match is. Na een NDA volgt uitwisseling van informatie. Bij interesse volgt een letter of intent, daarna due diligence, onderhandeling over de definitieve prijs en voorwaarden, en afsluiting via een overnameovereenkomst.

Bepaal je verkoopklaarheid: zijn de cijfers op orde, de contracten helder, de bedrijfsafhankelijkheid van jou als zaakvoerder beperkt? Stel een reële waarde vast, breng kandidaat-kopers in beeld via een M&A-adviseur, onderteken een NDA, laat due diligence toe en onderhandel de finale deal.

Vanaf 1 januari 2026 geldt een nieuwe meerwaardebelasting. Bezit je minstens 20% van de aandelen (aanmerkelijk belang), dan geniet je een vrijstelling van 1 miljoen euro per 5 jaar. Daarboven gelden progressieve tarieven van 1,25% tot 10%. Bezit je minder dan 20%, dan betaal je 10% flat boven 10.000 euro per jaar. Meerwaarden opgebouwd voor 1 januari 2026 zijn vrijgesteld mits correcte waardering voor eind 2027.

De meest gebruikte methode bij KMO's is een EBITDA-multiple: gecorrigeerde bedrijfswinst vermenigvuldigd met een sectorspecifieke factor (typisch 3 tot 6). Daarnaast spelen intrinsieke waarde, toekomstverwachtingen en bedrijfsafhankelijkheid van de zaakvoerder een rol.

Wanneer de resultaten sterk zijn, de marktomstandigheden gunstig en je persoonlijk klaar bent voor de overdracht. Plan idealiter 2 tot 3 jaar vooruit: dat geeft je de tijd om de verkoopklaarheid te verhogen en de bedrijfsafhankelijkheid van jezelf te verkleinen.

De sociale inspectie controleert of werkgevers de sociale wetgeving naleven: correcte RSZ-aangifte, loon- en arbeidstijdsregelgeving, zwartwerk en schijnzelfstandigheid. Inspecteurs mogen onaangekondigd binnenkomen, documenten opvragen en werknemers verhoren.

Als de RSZ vaststelt dat een freelancer eigenlijk als werknemer werkt, betaal je alsnog alle werkgevers- en werknemersbijdragen, met nalatigheidsrente en een bijdrageopslag van 10%. Normaal gaat de RSZ 3 jaar terug, bij fraude 7 jaar. Je kunt de bijdragen niet verhalen op de freelancer zelf. In ernstige gevallen riskeert de zaakvoerder ook strafrechtelijke vervolging. Op onze pagina rond sociaal recht kan je meer diepgaande expertise terugvinden.

De Wet van 27 december 2006 gebruikt 9 criteria: heeft de freelancer eigen financieel risico? Kan hij zelf zijn werk organiseren en personeel inzetten? Werkt hij met eigen materiaal? Heeft hij meerdere klanten? Wijzen meer dan de helft van de criteria op een gezagsverhouding, dan veronderstelt de wet een arbeidsovereenkomst. In sectoren als bouw, bewaking en transport gelden ook sectorale criteria.

De procedure is strikt: twee termijnen van elk 3 werkdagen. Verbreek de overeenkomst binnen 3 werkdagen na de dag waarop je kennis kreeg van de feiten. Breng de werknemer de concrete redenen schriftelijk ter kennis binnen 3 werkdagen na de verbreking. Doe dat per aangetekende brief. Eén formaliteit missen maakt het ontslag nietig. Laat je altijd begeleiden voor je de brief verstuurt.

Eerder dan je denkt. Arbeidsrecht kent strikte termijnen: wie te laat handelt, verliest zijn rechtspositie. Schakel een advocaat in bij ontslag om dringende reden, bij een dreigende procedure van een ex-werknemer, bij een sociale inspectie, of bij conflicten rond ziekteverzuim. Ook preventief loont het: een arbeidsreglement met lacunes of een freelancesamenwerking met schijnzelfstandigheidsrisico kosten je achteraf veel meer.

Niet altijd, maar bij juridisch gevoelige dossiers wel. Een sociaal secretariaat helpt operationeel, maar voor contracten opstellen, arbeidsreglementen toetsen of freelanceconstructies beoordelen op juridisch risico, heb je een advocaat nodig die aansprakelijkheid in kaart brengt en adviseert over wat houdbaar is voor een rechter.

Hoe de samenwerking in werkelijkheid uitziet, telt zwaarder dan wat er in het contract staat. Zorg dat de freelancer eigen financieel risico draagt, zelf bepaalt hoe en wanneer hij werkt, met eigen materiaal werkt, en ook voor andere klanten actief is. Leg dat contractueel vast en evalueer de relatie ook tussentijds.

Je bent verplicht mee te werken en documenten voor te leggen, maar de inspecteur moet zich legitimeren. Je hebt zwijgrecht: niemand kan verplicht worden zichzelf te beschuldigen. Voor privélokalen is een rechterlijke machtiging vereist. Controleer wat je tekent of verklaart. Schakel een advocaat in zodra het bezoek een strafrechtelijke richting uitgaat.

Arbeidsrecht regelt de rechtsverhouding tussen werkgevers en werknemers: aanwerving, loon, werktijden, ontslag en sociale zekerheid. In België bestaat het uit federale wetgeving, sectorale cao's en bedrijfseigen afspraken. Als KMO-zaakvoerder heb je ermee te maken van bij de eerste aanwerving.

Ontslag om dringende reden beëindigt de arbeidsovereenkomst onmiddellijk, zonder opzeggingstermijn. Als werkgever respecteer je twee termijnen van 3 werkdagen: één voor de verbreking, één voor de schriftelijke mededeling van de redenen. Als werknemer kun je de dringende reden aanvechten voor de arbeidsrechtbank. Bij succes heb je alsnog recht op een volledige opzeggingsvergoeding.

Een schijnzelfstandige werkt formeel als zelfstandige maar functioneert in de praktijk als werknemer: onder gezag, met vaste uren en zonder echt financieel risico. De Wet van 27 december 2006 bepaalt wanneer zo'n samenwerking als arbeidsovereenkomst wordt beschouwd, ongeacht wat er in het contract staat.

Geef de freelancer vrijheid over hoe en wanneer hij werkt, vermijd dagelijkse instructies, laat hem eigen materiaal gebruiken, en zorg dat hij ook voor andere klanten werkt. Leg alles contractueel vast. Twijfel je of je constructie standhoudt? Laat ze toetsen door een advocaat.

De RSZ kan jarenlange bijdragen terugvorderen met boetes en rente. De zelfstandige verliest zijn statuut. Bij ernstige fraude is er ook strafrechtelijk risico. De RSZ en sociale inspectie controleren steeds actiever, zeker in sectoren met veel freelancers.

Wanneer iemand als zelfstandige werkt maar in werkelijkheid voldoet aan de kenmerken van een werknemer: gezagsverhouding, vaste uren, geen eigen financieel risico. De wet beoordeelt dit op basis van 9 criteria. De feiten primeren altijd op wat er in het contract staat.

Successieplanning is het juridisch en fiscaal organiseren van de overdracht van je vermogen, zodat je erfgenamen zoveel mogelijk overhouden en je bedrijf verder kan. Begin er aan voor je het nodig hebt: bij een bedrijfsoverdracht, een huwelijk of echtscheiding, of wanneer je vermogen significant groeit. Wie wacht tot een noodgeval, heeft nauwelijks nog speelruimte. Op onze pagina rond vermogensplanning kan je meer diepgaande expertise terugvinden.

De notaris is een openbaar ambtenaar die authentieke akten opstelt: schenkingsakten, testamenten, huwelijkscontracten. Wettelijk vastgelegde tarieven, onpartijdig. De advocaat is je persoonlijke raadgever: hij ontwikkelt de strategie, kiest de juridische constructies (holdingstructuren, maatschappen, aandeelhoudersovereenkomsten) en bewaakt je belangen over meerdere rechtsdomeinen. Bij complexe dossiers werk je met beiden: de advocaat bouwt de structuur, de notaris executeert de akten.

Bij elke situatie die verder gaat dan een standaardschenking of testament. Heb je een bedrijf? Dan spelen vennootschapsrecht, fiscaal recht en familiaal recht tegelijk. Een advocaat is onmisbaar bij holdingstructuren, bedrijfsoverdrachten over meerdere generaties, conflicten tussen erfgenamen, een nieuw samengesteld gezin of internationaal vermogen. Bij conflicten kan de notaris geen partij kiezen: dan sta je alleen met een advocaat.

In Vlaanderen zijn schenkingen het meest gebruikte instrument. Aandelen van een familiale vennootschap schenk je aan 0% schenkbelasting als de vennootschap reële economische activiteit voert, jij en je familie minstens 50% van de stemrechten bezitten, en je de activiteit na de schenking minstens 3 jaar verderzet. Vanaf 2026 is ook een rapport van een bedrijfsrevisor verplicht, en valt privé onroerend goed buiten het gunsttarief. Leg de spelregels vast in een familiecharter en aandeelhoudersovereenkomst.

Een familiecharter is de "grondwet" van een familiebedrijf: het legt waarden, spelregels en afspraken vast tussen betrokken familieleden over eigendom, bestuur, tewerkstelling, dividendbeleid en conflictbeheer. Juridisch niet afdwingbaar, maar de morele kracht is aanzienlijk als alle familieleden het samen opstelden. Combineer het altijd met een juridisch bindende aandeelhoudersovereenkomst voor de concrete overdrachts- en beslissingsregels.

In Vlaanderen schenk je aandelen van een familiale vennootschap aan 0% schenkbelasting via notariële akte, mits reële economische activiteit, minstens 50% stemrechten in familiehanden, en 3 jaar continuatie na de schenking. Vanaf 2026 geldt ook een verplicht accountantsrapport en worden aandelen in onroerend goed voor privébewoning uitgesloten. Schenk je roerende goederen (geld, beleggingen) zonder notariële akte, dan geldt in Vlaanderen een verdachte periode van 5 jaar: overlijdt de schenker daarbinnen, dan valt erfbelasting toe. Registreer je de schenking wel, dan betaal je 3% (rechte lijn en partner) of 7% (anderen).

Begin met een vermogensanalyse. Bepaal de strategie: privévermogen en ondernemingsvermogen kennen andere instrumenten. Kies de juridische structuur: holdingvennootschap, maatschap of rechtstreekse overdracht. Plan gefaseerde schenkingen om belastingvoordelen te maximaliseren. Leg spelregels vast in een familiecharter en aandeelhoudersovereenkomst. Pas het testamentair luik aan: testament en huwelijkscontract. Herzie het plan regelmatig, bij wetswijzigingen, gezinsevoluties of bedrijfsveranderingen.

Vermogensplanning is het juridisch en fiscaal organiseren van je privé- en professioneel vermogen, zodat je vandaag optimaal van je kapitaal geniet en het morgen efficiënt kan overdragen. Het combineert huwelijksvermogensrecht, erfrecht, vennootschapsrecht en fiscaal recht in één coherente strategie.

Successieplanning is het regelen van wat er met je vermogen en bedrijf gebeurt na je overlijden. Via testamenten, schenkingen en juridische structuren organiseer je een vlotte en fiscaal voordelige overdracht aan je erfgenamen of opvolgers, en vermijd je conflicten achteraf.